Η σύγχρονη έρευνα στη νόσο Alzheimer και τις συναφείς άνοιες δείχνει ότι η κλινική πορεία δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τη βιολογία της νόσου, αλλά και από ένα σύνολο τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου. Η προσέγγιση της πρόληψης, όταν οργανώνεται με βάση δεδομένα και εξατομικευμένες παρεμβάσεις, μπορεί να μειώσει τον συνολικό κίνδυνο εμφάνισης άνοιας ή να καθυστερήσει την εκδήλωση συμπτωμάτων, ιδιαίτερα σε άτομα με προκλινικούς ή πρώιμους δείκτες ευαλωτότητας.
Τι περιλαμβάνει η υπηρεσία
Αξιολόγηση τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου
Συστηματική καταγραφή και ανάλυση παραγόντων όπως:
– αγγειακό προφίλ,
– φυσική δραστηριότητα,
– ύπνος,
– γνωστική επιβάρυνση/γνωστικό απόθεμα,
– ψυχολογικοί παράγοντες,
– κοινωνική αλληλεπίδραση,
– διατροφή (π.χ. Mediterranean pattern).
Η ανάλυση στηρίζεται σε ισχυρά δεδομένα από μεγάλες μελέτες (π.χ. FINGER, MAPT, Lancet Commission).
Precision medicine προσέγγιση
Η διαμόρφωση του προγράμματος πρόληψης βασίζεται:
– στο ατομικό ιατρικό και νευρολογικό ιστορικό,
– στο προφίλ γνωστικών λειτουργιών,
– στη νευροαπεικόνιση, όπου ενδείκνυται,
– σε βιοδείκτες που αποτυπώνουν προκλινική νευροεκφυλιστική δραστηριότητα (όπου είναι διαθέσιμοι και κλινικά χρήσιμοι).
Στόχος δεν είναι η «γενική συμβουλή», αλλά η προσαρμογή παρεμβάσεων στο πραγματικό προφίλ ευαλωτότητας κάθε ατόμου.
Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Παρεμβάσεων
Το πρόγραμμα εστιάζει σε τεκμηριωμένες αλλαγές συμπεριφοράς που έχουν μετρήσιμη επίδραση στην υγεία του εγκεφάλου. Περιλαμβάνει:
– ενίσχυση γνωστικών λειτουργιών,
– καθοδήγηση για σωματική άσκηση βάσει διεθνών οδηγιών,
– παρεμβάσεις για ύπνο και διαχείριση άγχους,
– αγγειακή βελτιστοποίηση,
– συστάσεις για τροποποίηση καθημερινών συνηθειών που συνδέονται με αυξημένο ρίσκο.
Η παρακολούθηση γίνεται σε συγκεκριμένα διαστήματα ώστε να αποτιμάται η πρόοδος και να αναπροσαρμόζεται το πλάνο.
Σε ποια άτομα απευθύνεται
– Άτομα με οικογενειακό ιστορικό άνοιας
– Άτομα με υποκειμενικά παράπονα μνήμης
– Άτομα με αγγειακούς παράγοντες κινδύνου
– Άτομα με πρώιμες ή ήπιες γνωστικές διαταραχές
– Ενήλικες που ενδιαφέρονται να διατηρήσουν
τη γνωστική τους υγεία με τρόπο επιστημονικά τεκμηριωμένο
Ο σκοπός της παρέμβασης
– ενίσχυση γνωστικής ανθεκτικότητας,
– επιβράδυνση της εμφάνισης ή της εξέλιξης συμπτωμάτων όπου είναι κλινικά εφικτό,
– συνολική διατήρηση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής.